Indeling

Door de indeling van een woning te veranderen kan verrassend veel ruimte ontstaan. Maar een dragende muur kunt u niet zomaar weghalen. Gaat u verbouwen? Doe dit dan veilig en met het oog op de toekomst. Zo krijgt u een functioneel en praktisch ingericht huis, waar u met veel comfort kunt wonen.

Deze Verbouwwijzer biedt u een compleet overzicht van de keuzes waarvoor u komt te staan wanneer u de indeling van uw woning wilt aanpassen. Zo bent u goed voorbereid op een gesprek met de aannemer. Dat is een eerste stap op weg naar een succesvolle verbouwing.

De eerste stappen

Binnenhuisarchitect inhuren

Wilt u iets bijzonders maken van uw verbouwing? Een binnenhuisarchitect kan u daar bij helpen. Een binnenhuisarchitect bij u in de buurt vindt u via de Bond van Nederlandse Architecten (www.bna.nl) of via de website www.zoekeenarchitect.nl.

Uw wensen op een rij

Het is handig als u voorafgaand aan het gesprek met de binnenhuisarchitect en/of aannemer al een beetje een idee heeft van wat u wilt. Met behulp van de informatie onder Bespreken met de aannemer kunt u uw wensen op een rij zetten.

Uw verbouwing in goede handen

Zoek een goede aannemer die kwaliteitsgaranties kan bieden. De BouwGarant-aannemer biedt deze garanties. Op www.bouwgarant.nl kunt u zoeken naar een BouwGarant-aannemer bij u in de buurt. Bij deze aannemers kunt u de VerBOUWgarantie afsluiten (zie: www.bouwgarant.nl). Deze garantie beschermt u bij gebreken na de oplevering, gebreken in de constructie of een eventueel faillissement van de aannemer.

Werk uw plannen zoveel mogelijk uit voordat u een aannemer een offerte laat uitbrengen. Vraag eventueel bij een tweede aannemer ook een offerte aan. Maak met de aannemer duidelijke afspraken over de kosten van het uitbrengen van de offerte.

Referenties architect, aannemer

Vraag voordat u in zee gaat met een binnenhuisarchitect en/of aannemer naar referenties van eerder uitgevoerde bouwprojecten.

Energiebewust verbouwen

Rekening houden met het milieu kan u veel opleveren, zoals een comfortabele woning en geld in de portemonnee. Een milieubewuste keus hoeft niet duurder te zijn in aanschaf. En door energiezuinige maatregelen zal uw energierekening lager zijn dan voorheen. Wanneer u bij het aanpassen van de indeling van uw woning rekening wilt houden met het milieu, is het belangrijk om bij het zoeken van een aannemer te informeren of hij ervaring heeft met het gebruik van milieuvriendelijke materialen en energiebesparende maatregelen.

Op de website van Milieu Centraal leest u op de pagina Duurzaam verbouwen waar u bij de verbouwing op kunt letten.

Bouwvergunning

Wanneer u plannen heeft om bouwkundige wijzigingen aan te brengen in of aan de woning, heeft u veelal een vergunning nodig. Dit kan een bouwvergunning zijn, een sloopvergunning of een milieuvergunning. Ook voor het verwijderen van asbest heeft u een vergunning nodig. Neem daarom contact op met de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van uw gemeente. Op www.vrom.nl kunt u kijken of u in uw situatie een bouwvergunning nodig heeft. Houd er rekening mee dat elke verbouwing aan de wettelijke eisen van het Bouwbesluit moet voldoen. Overleg dit met de aannemer.

Uw geldzaken goed geregeld

Bepaal voordat u een gesprek met de aannemer aangaat, of het voor u haalbaar is om een verbouwing te financieren. Met het Persoonlijk Budgetadvies van op www.nibud.nl krijgt u inzicht in uw eigen financiële situatie. Bent u van plan om een verbouwing uit te laten voeren, dan kunt u het beste voorafgaand aan het gesprek met de aannemer bepalen hoe u de verbouwing gaat financieren, zie www.eigenhuis.nl.

Rechtsbijstandsverzekering

Bij grotere verbouwingen kunt u een rechtsbijstandverzekering afsluiten. Mocht u tijdens de bouw een juridisch conflict met uw aannemer krijgen, dan dekt de verzekering de kosten van de procedure en die van de rechtsbijstand. Bij het afsluiten van een rechtsbijstandsverzekering geldt meestal een wachttijd van drie maanden, pas na deze tijd mag u de rechtsbijstand inschakelen. Meer informatie over verzekeringen vindt u op www.eigenhuis.nl.

Bespreken met aannemer

Vergroten of anders indelen

Bedenk van te voren goed wat uw woonwensen zijn. Deze kunnen in de loop van de tijd veranderd zijn. Vervolgens is het de vraag of uw huidige woonwensen te realiseren zijn door een andere indeling van de bestaande woning. Als dit niet het geval is, kunt u overwegen om de woning te vergroten. Bijvoorbeeld door het laten plaatsen van een Aanbouw.

Het ontwerp

Wanneer u van plan bent langere tijd in uw woning te blijven wonen, is het goed om te bedenken hoe de levensloop van uw huishouden zal verlopen. Jonge stellen kunnen er rekening mee houden dat er op den duur kinderen komen. Mensen van middelbare leeftijd worden mogelijk te zijner tijd minder goed ter been. Een optimale toegankelijkheid bereikt u onder meer door deuren voldoende breed en dorpels niet hoger dan 20 mm te maken. Het is altijd handig om op iedere verdieping voldoende aansluitpunten voor elektriciteit, kabel en telefoon aan te laten leggen.

Maak gebruik van standaardmaten. Dan kunnen geprefabriceerde producten als systeemwanden, plaatmaterialen en kozijnen worden gebruikt. Deze zijn veelal goedkoper en het gebruik van geprefabriceerde producten levert minder (bouw)afval op. Bovendien is de indeling in de toekomst gemakkelijker opnieuw aan te passen.

Het boek ‘Tips voor een slimme indeling van uw woning’ van VACpunt Wonen helpt u met een praktische indeling van de woning, zie www.vacpuntwonen.nl.

Brandveiligheid

Let er op dat alle bewoners, na het aanpassen van de indeling van uw woning, bij brand vanuit alle kamers voldoende tijd en ruimte hebben om het huis te ontvluchten. Daarom is het belangrijk om materialen te gebruiken die voldoende weerstand bieden tegen branddoorslag en brandoverslag. Houdt ook de vluchtroute in de gaten: de breedte en helling van de trap en de afstand tot de uitgang.

Plaats in ieder geval in de hal beneden en de gang boven een rookmelder. Deze apparaten geven een alarmsignaal af zodra ze rook signaleren, ze waarschuwen u voor brand zodat u maatregelen kunt nemen. Rookmelders bestaan in een uitvoering met batterij of met lichtnetaansluiting.

Passieve zonne-energie

Aan de zonkant van het huis krijgt u meer licht en warmte door de inval van zonlicht. Dit kan in het stookseizoen energie besparen. Eén vierkante meter extra glasoppervlak aan de zuidkant van een huis bespaart jaarlijks 4 m3 aardgas in een tussenwoning of flat. In een twee-onder-één-kapwoning is dat 8 m3 per vierkante meter glas. U kunt deze passieve zonne-energie benutten door verwarmde kamers aan de zonzijde van het huis te plaatsen, en koele ruimtes aan de schaduwzijde. Aan de zonzijde kunt u de ramen zo groot mogelijk maken, en aan de schaduwkant kunt u ze klein houden. Zorg aan de zonzijde wel voor zonwering, om oververhitting in de zomer te voorkomen.

Constructie

U kunt niet iedere willekeurige muur doorbreken. Sommige muren zijn dragend. Wanneer deze doorgebroken worden, moeten ze met een sterke constructie worden opgevangen. Met niet-dragende muren kunt u variëren. Gaat u aan de slag met muren en wanden, dan kan het handig zijn om geluidsisolatie toe te passen. Bijvoorbeeld als een kamer als kinderkamer dienst gaat doen. Voor afwerking van de wanden kunt u verschillende plaatmaterialen gebruiken. Meer informatie op www.eigenhuis.nl.

Verwarming en warm water

Bent u toe aan een nieuw warmwatertoestel? Dan is het slim om deze zo dicht mogelijk bij badkamer en keuken te plaatsen. Zo blijven de leidingen kort, en heeft u altijd snel warm water uit de kraan. Hiermee kunt u besparen op uw energierekening.

Soms lopen verwarmingsbuizen door onverwarmde ruimtes, bijvoorbeeld onder de begane grondvloer of in kastruimte op zolder. Hier geven ze onnodig warmte af aan de omgeving. Door op die plaatsen de cv-leidingen te isoleren bespaart u per meter leiding jaarlijks ongeveer 3 m3 gas.
Isoleer de warmwaterleiding niet, zelfs niet in onverwarmde ruimtes. In verband met het risico van Legionellabesmetting moeten warmwaterleidingen zo snel mogelijk afkoelen tot een veilige temperatuur onder 25 C.

Wanneer er een voetventiel wordt geplaatst bij de aansluiting van cv-leidingen op de radiatoren, kunt u de radiatoren eenvoudig afzonderlijk afkoppelen. Dat is handig wanneer u één ruimte wilt opknappen, en de andere kamers wel wilt verwarmen.

Meer informatie is te vinden op Bespaartips verwarming en Bespaartips water vindt u op de website van Milieu Centraal.

De zolder

Wanneer u op zolder extra kamers maakt die u gaat verwarmen, is het belangrijk om het dak goed te isoleren. Meer informatie vindt u in de Verbouwwijzers Dakraam en dakkapel, Dak en dakgoot en Isoleren , en in de publicatie 'Zolder bewoonbaar maken' van Vereniging Eigen Huis (www.eigenhuis.nl).

De trap

Laat bij voorkeur geen open trap plaatsen. Deze zorgt voor veel energieverlies, geluidsoverlast en brandgevaar.

De keuken

Een open keuken geeft energieverlies en een slechte luchtkwaliteit door luchtjes en vochtige lucht. U kunt uw keuken visueel bij uw woonkamer trekken zonder dat deze open is. Bijvoorbeeld door het laten plaatsen van een glazen deur of wand.
Kijk voor informatie over de het inrichten van de keuken in de Verbouwwijzer Badkame r en keuken.

Badkamer en toilet

Ontwerp een badkamer en toilet zodanig dat zij eenvoudig en goedkoop zijn aan te passen voor het gebruik door gehandicapten. Bijvoorbeeld door ruimte te laten voor het plaatsen van handgrepen naast toilet en douche. Indien mogelijk kunt u op de begane grond alvast een kamer bestemmen als badkamer.
Kijk voor informatie over de het inrichten van de keuken in de Verbouwwijzer Badkame r en keuken.

Wasruimte

Een aparte ruimte in of bij de woning om te wassen en te drogen is handig. U krijgt dan niet de vochtige lucht in huis. Het is noodzakelijk dat deze ruimte goed geventileerd kan worden.

Tochtportaal

Maak een tochtportaal, eventueel gecombineerd met een bijkeuken, onverwarmde serre of berging. U bespaart energie en voorkomt onnodig tocht in huis. Zie voor informatie de Verbouwwijzer Serre.

Afwerking

Wanneer u zelf werkzaamheden (in de afwerking) wilt uitvoeren, doe dit dan in goed overleg met de aannemer. Bedenk dus van tevoren wat u zelf kan (bijvoorbeeld schilderen of behangen), en wat niet (zoals stucwerk repareren).

Bouwafval

Ga zorgvuldig om met afval. Bouw- en sloopafval bestaat vaak uit diverse afvalstoffen: hout, kunststof, steen, keramiek (dakpannen, bakstenen), beton, zand, metaal en chemisch afval. Probeer deze stoffen zoveel mogelijk gescheiden te houden, en breng ze naar de gemeentelijke milieustraat.

Onderhoud = behoud

Goed onderhoud betekent langer plezier van uw woning. Bovendien behouden goed onderhouden huizen beter hun waarde. Het is mogelijk om een contract voor jaarlijks onderhoud voor diverse klussen af te sluiten. Kijk op www.eigenhuis.nl voor onderhoudsinformatie en op www.bouwgarant.nl voor de onderhoudschecklist voor een goed beeld van de onderhoudswerkzaamheden van uw woning.

Duidelijke afspraken

Het contract

Wanneer u met een aannemer overeenstemming bereikt, is het belangrijk om een gespecificeerd contract op te stellen. Hierin staat een uitgebreide werkbeschrijving met tekeningen, eventueel berekeningen, materiaalkeuze, tijdsduur en een prijsopgave. Wanneer u zelf werkzaamheden wilt uitvoeren, doe dit dan in goed overleg met de aannemer.

Vereniging Eigen Huis heeft samen met BouwGarant een standaard bouwcontract opgesteld, kijk op www.bouwgarant.nl voor de Verbouwingsovereenkomst 1998. Hierin staat ook beschreven wat de leveringsvoorwaarden zijn voor zowel de opdrachtgever als de aannemer. Met een BouwGarant-aannemer bent u ervan verzekerd dat alle afspraken zwart op wit staan. Dat geldt ook voor tussentijdse afspraken, bijvoorbeeld over meerwerk.

Betalingsafspraken

Bij verbouwingen is het gebruikelijk om met de aannemer vooraf een vaste aanneemsom af te spreken. De betaling gebeurt meestal in termijnen.

Het kan gebeuren dat er tijdens de verbouwing wijzigingen in het oorspronkelijke plan ontstaan. Vraag de aannemer om een schriftelijke opgave van dit meerwerk en de gevolgen voor de bouwtijd en -kosten.

Verzekering aannemer

Informeer of de aannemer goed is verzekerd. Een uitgebreide CAR-verzekering (Construction All Risks) biedt dekking bij schade die tijdens de verbouwing wordt aangericht aan het werk zelf, aan uw andere eigendommen of aan (eigendommen van) derden. Een BouwGarant-aannemer beschikt over een CAR- en aansprakelijkheidsverzekering. Daarnaast kunt u bij deze aannemer de VerBOUWgarantie afsluiten, zie www.bouwgarant.nl. Dit geeft zekerheid bij faillissement, kwalitatieve en constructieve gebreken.

De Verbouwwijzer is een initiatief van BouwGarant, Vereniging Eigen Huis, Milieu Centraal en SBR. In de reeks Verbouwwijzers zijn verschenen: Aanbouw, Badkamer en keuken, Dak en dakgoor, Dakraam en dakkapel, Indeling van de woning, Isoleren, Kozijnen en Serre. Bij overname van informatie willen wij een bronvermelding (Bron: www.verbouwwijzer.nl).