Inleiding

Is het nodig om uw dak of dakgoot te vervangen? Grijp deze gelegenheid dan aan om wat andere werkzaamheden aan uw dak uit te laten voeren. Bijvoorbeeld isoleren, een dakterras aanleggen, een lichtkoepel, dakraam of dakkapel plaatsen of een aantal zonnepanelen aanbrengen. Door een aantal werkzaamheden tegelijkertijd uit te laten voeren spaart u tijd en geld uit. Met zo’n verbouwing kunt u het milieu sparen. Bovendien is de kans groot dat u uw energiekosten flink omlaag brengt.

Deze Verbouwwijzer biedt u een compleet overzicht van de keuzes waarvoor u komt te staan wanneer u uw dak of dakgoot wilt vervangen. Zo bent u goed voorbereid op een gesprek met de aannemer. En dat is een eerste stap op weg naar een succesvolle verbouwing.

De eerste stappen

Uw wensen op een rij

Het is handig als u voorafgaand aan het gesprek met de aannemer al een idee heeft van wat u wilt. Met behulp van de informatie onder Bespreken met de aannemer kunt u uw wensen op een rij zetten.

Uw verbouwing in goede handen

Zoek een goede aannemer die kwaliteitsgaranties kan bieden. De BouwGarant-aannemer biedt deze garanties. Op www.bouwgarant.nl kunt u zoeken naar een BouwGarant-aannemer bij u in de buurt. Bij deze aannemers kunt u de VerBOUWgarantie afsluiten (zie www.bouwgarant.nl/verbouwgarantie). Deze garantie beschermt u bij gebreken na de oplevering, gebreken in de constructie of een eventueel faillissement van de aannemer.

Werk uw plannen zoveel mogelijk uit voordat u een aannemer een offerte laat uitbrengen. Vraag eventueel bij een tweede aannemer ook een offerte aan. Maak met de aannemer duidelijke afspraken over de kosten van het uitbrengen van de offerte.

Referenties aannemer

Vraag voordat u in zee gaat met een aannemer naar referenties van eerder uitgevoerde bouwprojecten.

Energiebewust verbouwen

Rekening houden met het milieu kan u veel opleveren, zoals een comfortabele woning en geld in de portemonnee. Een milieubewuste keus hoeft niet duurder te zijn in aanschaf. En door energiezuinige maatregelen zal uw energierekening lager zijn dan voorheen. Wanneer u bij het vervangen van uw dak of dakgoot rekening wilt houden met het milieu, is het belangrijk om bij het zoeken van een aannemer te informeren of hij ervaring heeft met het gebruik van milieuvriendelijke materialen en energiebesparende maatregelen.

Bouwvergunning

Wanneer u bouwkundige wijzigingen aan wilt laten brengen in of aan uw woning heeft u veelal een bouwvergunning nodig. Zo ook bij het veranderen van het dak. Ook voor het verwijderen van asbest heeft u een vergunning nodig. Neem daarom contact op met de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van uw gemeente. Of u een bouwvergunning nodig heeft, kunt u eenvoudig nagaan via het Ministerie van VROM: www.vrom.nl/bouwvergunningen_online. Houd er rekening mee dat elke verbouwing aan de wettelijke eisen van het Bouwbesluit moet voldoen. Overleg dit met de aannemer.

Uw geldzaken goed geregeld

Bepaal voordat u een gesprek met de aannemer aangaat, of het voor u haalbaar is om een verbouwing te financieren. Met het Persoonlijk Budgetadvies van het NIBUD (www.nibud.nl) krijgt u inzicht in uw eigen financiële situatie. Bent u van plan om een verbouwing te laten doen, dan kunt u het beste voorafgaand aan het gesprek met de aannemer bepalen hoe u de verbouwing gaat financieren. Vereniging Eigen Huis heeft meer informatie: www.eigenhuis.nl voor meer informatie.

Rechtsbijstandsverzekering

Bij grotere verbouwingen kunt u een rechtsbijstandverzekering afsluiten. Mocht u tijdens de bouw een juridisch conflict met uw aannemer krijgen, dan dekt de verzekering de kosten van de procedure en die van de rechtsbijstand. Bij het afsluiten van een rechtsbijstandsverzekering geldt meestal een wachttijd van drie maanden, pas na deze tijd mag u de rechtsbijstand inschakelen. Meer informatie over verzekeringen staat op www.eigenhuis.nl.

Bespreken met de aannemer

Reparatie mogelijk?

Is de dakbedekking beschadigd of heeft u een kleine lekkage, dan is waarschijnlijk reparatie mogelijk. Overleg dit met de aannemer. Door het dak jaarlijks te controleren op scheuren en gaatjes, voorkomt u schade door lekkages. Een goed onderhouden dak gaat tientallen jaren mee.

Vervanging dakbedekking schuin dak

Het is belangrijk dat u het nieuwe dak vakkundig laat aanleggen. Zoek hiervoor een aannemer die kwaliteitsgaranties geeft. Vaak zit er tien jaar garantie op de uitgevoerde werkzaamheden terwijl de levensduur bij goed onderhoud heel goed twee tot drie maal zo lang kan zijn.

In Nederland zijn schuine daken meestal bedekt met dakpannen of riet. Minder populair zijn metalen (als zink en koper) of shingles als dakbedekking. Als u de dakpannen gaat vervangen is het belangrijk om te controleren of de panlatten ook aan vervanging toe zijn. Als dat het geval is, kiest u natuurlijk voor hout met het FSC-keurmerk.

Bij het vervangen van een metalen dak stellen sommige gemeenten de voorwaarde dat u alleen metalen gebruikt met een coating. Dit om te voorkomen dat metaaldeeltjes oplossen in regen en smeltwater en in het milieu terecht komen.

Wanneer u de dakbedekking laat vervangen is dat een mooi moment om uw dak te isoleren. Het isoleren van het dak levert namelijk een grote kostenbesparing op. Zeker als uw woning een verwarmde zolder heeft. Kijk voor meer informatie op Verbouwwijzer: isoleren.

Misschien wilt u de zolderruimte gaan gebruiken als leefruimte. Dan kunt u direct kiezen voor een dakraam of dakkapel. Informatie over het plaatsen van een dakraam of dakkapel vindt u in de Verbouwwijzer Dakraam en dakkapel.

Gehele vervanging schuin dak

Is de gehele dakconstructie aan vervanging toe? Dan is het belangrijk om te kiezen voor hout van de juiste kwaliteit, en hout dat verantwoord geproduceerd is. Kijk op www.fscnl.org en www.keurhout.nl. Ook op www.milieucentraal.nl/houtsoorten staat meer informatie over hout.

Een dakoverstek van 75 cm helpt de gevel en kozijnen van onderliggende verdiepingen te beschermen tegen weer en wind.

Nieuwe (top)laag plat dak

Platte daken zijn onderhoudsgevoeliger dan hellende daken. Een gaatje of kleine scheur kan al lekkage geven, omdat op een plat dak water kan blijven staan. Controleer het dak daarom jaarlijks op scheuren en gaatjes in de dakbedekking. Deze beschadigingen komen bijvoorbeeld door de inwerking van zonlicht of doordat er op het dak gelopen wordt.

Dakbedekking van bitumen kan een handige doe-het-zelver wellicht zelf repareren. Maar reparatie van dakbedekking van EPDM (synthetisch rubber) of zink is werk voor een vakman. Zorg altijd voor voldoende afschot op het platte dak, zodat regenwater niet blijft staan.

Vervanging dakbedekking plat dak

Dakbedekkingmaterialen met een relatief lange levensduur zoals EPDM of PVC zijn een goede keus voor platte daken. De materialen kunnen los op de bestaande dakbedekkking gelegd worden, met daar bovenop een ballastlaag van bijvoorbeeld grind of drainagetegels. Ook hier geldt: als u toch de dakbedekking laat vervangen, is het de moeite waard om dakisolatie toe te passen. Daarmee kunt u veel energie en dus geld besparen.

Dakisolatie

Het isoleren van het dak levert een grote energiebesparing op. Zeker als het gaat om een verwarmde zolder. U bespaart hiermee al gauw tientallen procenten op uw energierekening.

Een schuin dak kunt u aan de binnen- of buitenzijde isoleren. Wanneer er aan de buitenzijde, tussen de dakpannen en het dakbeschot, een dampremmende laag (een soort folie) zit, kunt u alleen aan de buitenzijde isoleren. Isoleert u dan toch aan de binnenzijde dan bestaat het risico op vochtproblemen, met als uiteindelijk resultaat houtrot in de dakconstructie. Is deze laag niet aanwezig dan is isoleren aan de binnenzijde mogelijk. Gebruikt u de zolder alleen als bergruimte en is deze onverwarmd, isoleer dan de zoldervloer in plaats van het dak.
Isoleer platte daken bij voorkeur aan de buitenzijde.

Milieu Centraal geeft advies op maat en berekent wat uw investeringen en besparing zullen zijn. Kijk op www.milieucentraal.nl/dakisolatie. Meer informatie over isoleren vindt u in de Verbouwwijzer Isoleren.

Waterdichte aansluitingen dakgoot

Pas bij voorkeur buiten de gevel hangende goten toe. Met dit type dakgoot is het risico van schade door lekkage en warmteverlies door koudebruggen het kleinst. Dakgoten zijn gemaakt van kunststof, verzinkt staal of zink dat al dan niet in een houten bak is aangebracht. Er is geen milieuvoorkeur aan te geven voor de verschillende materialen. Bij het gebruik van hout heeft hout met FSC-keurmerk of Keurhoutlogo de voorkeur (zie ook www.fsc.nl en www.keurhout.nl). Behandel het hout met verf of beits op waterbasis.

Gebruik voor regenpijpen materialen die weinig of geen metalen afgeven aan het regenwater. Voorbeelden hiervan zijn (gerecyclede) kunststoffen, aluminium of andere metalen die behandeld zijn met een coating. Plaats onder een regenpijp een regenton. Met het opgevangen regenwater kunt u de planten in de tuin water geven of de auto wassen. Een regenton kan per jaar zo'n 7.000 liter drinkwater besparen.

Dakterras

Platte daken zijn beperkt beloopbaar. Met behulp van vlonders, drainagetegels, of betontegels op tegeldragers kunt u op een plat dak een dakterras laten aanbrengen. Doordat de tegels de druk verdelen, is de dakbedekking beschermd. Houd wel rekening met de maximaal toegestane belasting van de dakconstructie. Voor de veiligheid moet het dakterras een balkonhek van tenminste één meter hoog hebben. Gebruik voor dit hek bij voorkeur verantwoord geproduceerd hout met FSC-keurmerk of Keurhoutlogo (zie ook www.fsc.nl en www.keurhout.nl). U kunt ook een metalen hek plaatsen. Voor de aanleg van een dakterras dient u toestemming te vragen bij de gemeente.

Lichtkoepel of lichtstraat

Met een lichtkoepel of lichtstraat in een plat dak heeft u de hele dag prettig licht in uw aanbouw. Om warmteverlies te beperken en condensproblemen te voorkomen, kiest u het beste voor dubbel glas of kunststof en een goed geïsoleerde aansluiting op het dak.

Zonne-energie

Het gebruik van zonne-energie bespaart fossiele brandstoffen als aardgas en aardolie. Bij de verbranding van deze brandstoffen komen schadelijke stoffen vrij. Meer zonne-energie betekent dus minder schadelijke stoffen. Met zonnepanelen maakt u gratis uw eigen energie. De blauwe zonnepanelen liggen op het dak en zetten zonlicht om in elektriciteit. Zonlicht maakt van twee lagen silicium een batterij een batterij waaruit je stroom kunt tappen.

Met een zonneboiler maakt u uw eigen warme water. Uw elektriciteits- en gasmeter zullen langzamer draaien. Het werkt als volgt. Een zonnecollector op het dak vangt zonlicht op en geeft zonnewarmte af aan een vloeistof (meestal water met antivries). Via een aparte leiding gaat die vloeistof van een collector naar de boiler. De leiding loopt door het voorraadvat en geeft zijn warmte af aan het kraanwater dat daarin zit. Op dagen dat de zon minder fel schijnt, zorgt uw een warmwatertoestel voor naverwarming van het water uit de zonneboiler. U staat dus niet zomaar onder een koude douche. Een standaard zonneboiler bespaart 45 procent van het energieverbruik voor warm kraanwater, en dus 45 procent van dit deel van de energiekosten.

Voor plaatsing van een zonnepaneel of zonnecollector kan een bouwvergunning nodig zijn. Kijk op www.vrom.nl/bouwvergunningen_online of dit in uw situatie nodig is. Meer informatie over zonne-energie en de verschillende systemen staat op www.milieucentraal.nl/zonne-energie. Wat u bespaart met zonnepanelen, blijkt uit het Advies op maat: www.milieucentraal.nl/zonnepanelen.

Afwerking

Wanneer u zelf werkzaamheden (in de afwerking) wilt uitvoeren, doe dit dan in goed overleg met de aannemer. Bedenk dus van tevoren wat u zelf gaat doen (bijvoorbeeld schilderen of behangen) en wat niet (zoals stucwerk repareren).

Bouwafval

Ga zorgvuldig om met afval. Probeer bouw- en sloopafval zoveel mogelijk gescheiden te houden, en breng ze naar de gemeentelijke milieustraat. Teerhoudend materiaal moet naar het gemeentedepot. Bitumen wordt uit het dakafval teruggewonnen en opnieuw toegepast bij de productie van dakrollen en als vervanger van primair bitumen in asfaltconstructies. Afgedankte dakpannen worden meestal vermalen en gebruikt als grindvervanger in beton of als materiaal voor wegenbouw.

Bij werkzaamheden aan het dak kunt u veel dakpannen overhouden. Gun ze een tweede leven door ze te koop aan te bieden. Houd wel altijd een paar dakpannen achter de hand voor reparaties aan het dak.

Onderhoud = behoud

Een schuin dak moet u in ieder geval één maal per jaar controleren, een goed moment hiervoor is direct na een zware storm. Vervang kapotte dakpannen. Oudere typen dakpannen zijn vaak nog verkrijgbaar via de tweedehands bouwmaterialenhandel. Zorg dat de nieuwe dakpan met de nok goed op de panlat rust en dat de pannen goed aansluiten. Zet de pan zo nodig vast met een panhaak.

Een beetje begroeiing op het dak van mossen of planten kan geen kwaad. Het dak moet wel voldoende water af kunnen voeren en de pannen moeten goed op hun plaats blijven liggen. Als de wind vat krijgt op een begroeiing van planten, dan kan dit schade opleveren. Haal een overmaat aan mos en andere begroeiing weg met een harde borstel.

Platte daken zijn onderhoudsgevoeliger dan hellende daken, omdat op een plat dak water kan blijven staan. Een klein gaatje of scheur kan al lekkage geven. Controleer het dak jaarlijks op scheuren en gaatjes. Kleine beschadigingen aan de APP of SBS bitumen dakbedekking kunt u zelf repareren door de scheur van een nieuwe toplaag te voorzien. Veeg een plat dak zonder ballast minstens eenmaal per jaar schoon. Let in het bijzonder op de uitloop. Een schone uitloop bevordert een goede afwatering. Vlonders, drainagetegels, of betontegels op tegeldragers verdelen de druk en beschermen de dakbedekking waardoor het dak beloopbaar is. Daarmee verkleint u de kans op beschadiging en lekkages aanzienlijk.

Haal één keer per jaar de dakgoot leeg en controleer de aansluitingen op de regenpijp. Als de (lood)slabben bij aansluitingen van dakkapellen, dakramen of gevels zijn opgewaaid, klop ze dan weer aan.

Goed onderhoud betekent langer plezier van uw woning. Bovendien behouden goed onderhouden huizen beter hun waarde. Het is mogelijk om een contract voor jaarlijks onderhoud voor diverse klussen af te sluiten. Op www.eigenhuis.nl staat informatie over onderhoud en op www.bouwgarant.nl een onderhoudschecklist. Beiden bieden een goed beeld van de onderhoudswerkzaamheden van uw woning.

Duidelijke afspraken

Het contract

Wanneer u met een aannemer overeenstemming bereikt, is het belangrijk om een gespecificeerd contract op te stellen. Hierin staat een uitgebreide werkbeschrijving met tekeningen, eventueel berekeningen, materiaalkeuze, tijdsduur en een prijsopgave. Wanneer u zelf werkzaamheden wilt uitvoeren, doe dit dan in goed overleg met de aannemer.

Vereniging Eigen Huis heeft samen met BouwGarant een standaard bouwcontract opgesteld, de Verbouwingsovereenkomst 1998 (zie www.bouwgarant.nl). Hierin staan ookde leveringsvoorwaarden voor zowel de opdrachtgever als de aannemer. Met een BouwGarant-aannemer bent u ervan verzekerd dat alle afspraken zwart op wit staan. Dat geldt ook voor tussentijdse afspraken, bijvoorbeeld over meerwerk.

Betalingsafspraken

Bij verbouwingen is het gebruikelijk om met de aannemer vooraf een vaste aanneemsom af te spreken. De betaling gebeurt meestal in termijnen.

Het kan gebeuren dat er tijdens de verbouwing wijzigingen in het oorspronkelijke plan ontstaan. Vraag de aannemer om een schriftelijke prijsopgave van dit meerwerk en de gevolgen voor de bouwtijd en -kosten.

Verzekering

Informeer of de aannemer goed is verzekerd. Een uitgebreide CAR-verzekering (Construction All Risks) biedt dekking bij schade die tijdens de verbouwing wordt aangericht aan het werk zelf, aan uw andere eigendommen of aan (eigendommen van) derden. Een BouwGarant-aannemer beschikt over een CAR- en aansprakelijkheidsverzekering. Daarnaast kunt u bij deze aannemer de VerBOUWgarantie afsluiten (zie www.bouwgarant.nl). Dit geeft zekerheid bij faillissement, kwalitatieve en constructieve gebreken.

De Verbouwwijzer is een initiatief van BouwGarant, Vereniging Eigen Huis, Milieu Centraal en SBR. In de reeks Verbouwwijzers zijn verschenen: Aanbouw, Badkamer en keuken, Dak en dakgoor, Dakraam en dakkapel, Indeling van de woning, Isoleren, Kozijnen en Serre. Bij overname van informatie willen wij een bronvermelding (Bron: www.verbouwwijzer.nl).